Ecologie Westland

Een grip op groen

De rugstreeppad 
De rugstreeppad staat op de rode lijst en is streng beschermd middels de Europese Habitatrichtlijn (bijlage 4) en de Conventie van Bern (bijlage 2). De rugstreeppad is in tabel 3 van de Flora- en faunawet opgenomen. Op Europees niveau gaat de soort sterk achteruit. In de Benelux wordt het potentiële leefgebied van deze soort door verdroging en landschapsinrichting verkleind.
Habitat
In gebieden met slechts hier en daar schuilplaatsen zijn een geschikte habitat, liefst met zandgrond om goed te kunnen graven. Er zijn ook populaties bekend die leven op een rotsachtige ondergrond, waarbij rotsspleten worden gebruikt om in te schuilen. Rugstreeppadden zijn aangetroffen in uiteenlopende omgevingen, zoals militaire oefenterreinen, zandafgravingen of landbouwgebieden. Ze komen ook in de duinen en zelfs langs het strand voor. De geschikte voortplantingspoelen in de duinen liggen vaak al dicht achter de zeereep.
De rugstreeppad staat bekend als echte pionierssoort omdat ze een voorkeur heeft voor primaire stadia in de ecologische successie. Veel ingrepen van de mens kunnen als zodanig worden aangemerkt, van bouwterreinen tot afgravingen en net gegraven poelen en sloten, maar ook door natuurlijke dynamiek als overstroming en verstuiving kunnen geschikte habitats ontstaan zoals binnendijkse rivierengebieden en duinen. De rugstreeppad heeft een hekel aan hogere begroeiing, omdat deze het zonlicht weg neemt. Dat tijdelijke poelen worden gebruikt als kraamkamer voor het nageslacht, heeft zowel voor- als nadelen. Tijdelijke plassen drogen soms te snel op, waardoor alle larven sterven. Daar staat tegenover dat in kleinere wateren geen vissen of andere roofdieren zoals insecten of larven leven. Daarnaast wordt het water bovendien sneller opgewarmd door de zon. 
De steeds groeiende efficiëntie van de bouw is er mede schuldig aan dat de pad minder geschikte leefgebieden heeft; mogelijke voortplantingslocaties zijn maar korte tijd beschikbaar. De rugstreeppad heeft in Nederland een lange voortplantingsperiode, van april tot juni, wat er ook toe kan bijdragen dat een tijdelijk droogvallende poel toch voldoende is om nageslacht te produceren.
Bouwprojecten en de rugstreeppad
De rugstreeppad komt wel eens in het nieuws als er een bouwproject is gestaakt vanwege de aanwezigheid van bijvoorbeeld kikkervisjes van deze soort. De pad duikt namelijk regelmatig op bij pas opgespoten land en op gronddepots. Het vinden van deze pad leidt, vanwege de bescherming van deze soort tot onmiddellijke stillegging van de werkzaamheden. Bouwprojecten lopen zo regelmatig grote vertraging op, wat tot aanzienlijke financiële schade kan leiden. Dergelijke vertraging kan worden voorkomen door tijdig maatregelen te treffen. Stilstaand water in de vorm van tijdelijke regenpoelen hebben grote aantrekkingskracht op rugstreeppadden. Het voorkomen van het blijven staan van water op bouwterreinen en het wegvangen van volwassen dieren voor aanvang van de bouwwerkzaamheden zijn effectieve maatregelen om vestiging van de pad en daarmee vertraging van de werkzaamheden te voorkomen.
Er is voor grootschalige bouwprojecten wel een achterdeur; als de rugstreeppad in een nieuw gebied is uitgezet en hier aanslaat (dit wil zeggen: nageslacht produceert, oftewel eitjes legt) mag op het oorspronkelijke terrein weer worden gewerkt. Wel blijft de zorgplicht van kracht. Een effectieve wijze van het weren van de rugstreeppad is het aanbrengen van zogenaamde paddenschermen. Deze lage netten zijn oorspronkelijk niet uitgevonden om padden te weren maar juist om padden te beschermen bij het oversteken van wegen. Door de netten om het terrein te plaatsen van de werkzaamheden krijgen de paden niet de kans om het terrein op het komen en zich te vestigen.